Telefon görüşmesi, teknik mülakat, vaka sorusu ve davranışsal mülakat için ezber yerine yapı kuran aday rehberi.
Mülakatlarda adayların en sık yaptığı hata, internetteki soru listelerini ezberlemeye çalışmaktır. Bu yaklaşım ilk iki soruda işe yarayabilir ama görüşme derinleştiğinde cevaplar yapay görünür. Daha güçlü yöntem, kendi deneyimlerinden kullanılabilir hikayeler çıkarmaktır. Çünkü aynı hikaye farklı sorulara uyarlanabilir.
Örneğin "zorlandığın bir proje", "ekip içinde anlaşmazlık", "hata yaptığın bir an", "deadline baskısı" ve "öğrendiğin yeni araç" soruları birbirine çok yakındır. Eğer elinde iyi yapılandırılmış 6 hikaye varsa, bu soruların çoğuna aynı çekirdek deneyimi farklı açıdan anlatarak cevap verebilirsin.
Görüşmeden önce altı hikaye seç: başarı, hata, çatışma, öğrenme, liderlik ve belirsizlik. Yeni mezunsan bunlar okul projesi, staj, kulüp çalışması, gönüllülük veya kişisel proje olabilir. Deneyimliysen iş örneklerinden seç. Her hikayeyi kısa başlık, bağlam, görev, yaptığın hamle ve sonuç olarak yaz.
Bu sistemin gücü, cevabı ezberletmemesidir. Sadece iskeleti bilirsin. Görüşmeci hangi soruyu sorarsa sorsun, o sorunun istediği parçayı öne çıkarırsın. Böylece hem doğal konuşursun hem de dağılmazsın.
STAR yöntemi durum, görev, aksiyon ve sonuç demektir. Faydalıdır ama robot gibi anlatıldığında görüşme akışını bozar. Daha doğal kullanım şudur: Önce bir cümleyle bağlamı ver, sonra kendi kararını anlat, en sonda sonucu ve öğrendiğini söyle. Bu üçlü akış çoğu mülakat için yeterlidir.
Kötü cevap: "Takım çalışmasına önem veririm." İyi cevap: "Bitirme projesinde veri toplama gecikince sunum riske girdi. Ben veri formatını sadeleştirip görevleri üç parçaya böldüm, iki arkadaşım analiz kısmına geçti. Sunumu zamanında teslim ettik; bundan sonra projelerde veri formatını en başta netleştirmem gerektiğini öğrendim."
Teknik mülakatta tek doğru cevabı hemen bulmak zorunda değilsin. Özellikle junior seviyede görüşmeci çoğu zaman düşünme biçimini ölçer. Soruyu tekrar etmek, varsayımları sormak, küçük örnekle denemek ve çözümü sesli kurmak iyi sinyaldir. Sessizce düşünmek bazen adayın takıldığı izlenimini verir.
Vaka sorularında da aynı şey geçerlidir. "Bu pazara girer misin?", "satış neden düştü?", "müşteri kaybı nasıl azaltılır?" gibi sorularda önce problemi parçala: hedef ne, veri ne, kısıt ne, başarı metriği ne? Cevabın kusursuz olmasa bile yapı kurman seni güçlendirir.
Görüşmenin sonunda soracağın sorular, işi gerçekten düşünüp düşünmediğini gösterir. "Yan haklar nedir?" gibi sorular kötü değildir ama tek soru bu olursa adayın önceliği zayıf görünür. Daha iyi sorular rolün başarısını, ekip yapısını ve ilk aylardaki beklentiyi anlamaya yöneliktir.
Örnek: "Bu rolde ilk 3 ayda başarılı sayılmak için hangi çıktıları görmek istersiniz?", "Ekipte yeni başlayanların en çok zorlandığı konu nedir?", "Bu pozisyonda işin ne kadarı operasyon, ne kadarı analiz veya iletişim ağırlıklı?" Bu sorular hem seni bilgilendirir hem de işe bilinçli baktığını gösterir.
