TÜİK · Yükseköğretim beyin göçü 2025
Türkiye’de lisans mezunlarının beyin göçü oranı 2025’te %2,2 ile 2015’ten bu yana en yüksek değere çıktı. Ortalama düşük görünse de bölümler arasındaki fark çok büyük: moleküler biyoloji ve genetikte oran %13,1, hemşirelikte, sınıf ve okul öncesi öğretmenliğinde ise %0,5’in altında. Aşağıda 178 bölümün 2021-2025 oranlarını, alanlara, üniversite türüne ve eğitim diline göre farkları görebilirsin.
2025, lisans mezunları. Turuncu çubuk ilk sıradaki bölüm.
Oran on yılda %1,6’dan %2,2’ye çıktı; erkeklerde her yıl kadınlardan yüksek.
Son beş yılda oranı en çok artan bölümler işletme mühendisliği (%9’dan %13’e), matematik mühendisliği, elektronik mühendisliği, fizik mühendisliği ve yazılım mühendisliği (%6,9’dan %9,1’e). Yani artış büyük ölçüde mühendislik ve yazılımda yoğunlaşıyor.
Ters yönde de dikkat çeken bölümler var: moleküler biyoloji ve genetikte oran 2021’de %23,8 iken 2025’te %13,1’e indi, mekatronik mühendisliğinde %8’den %5,3’e düştü. Yine de iki bölüm de Türkiye ortalamasının çok üzerinde.
En yüksek oran bilişim ve iletişim teknolojilerinde; bu alanda erkek mezunlarda oran kadınlardan belirgin biçimde yüksek. Sağlık, eğitim ve tarım alanlarında oran %1’in altında. Bu alanlarda mesleğin yurt dışında tanınması için ek sınav ve denklik süreçleri gerekmesi, düşük oranın bir nedeni olabilir.
| Alan | Toplam | Erkek | Kadın | Grafik |
|---|---|---|---|---|
| Bilişim ve iletişim teknolojileri | %7,0 | %8,2 | %5,1 | |
| Mühendislik, imalat ve inşaat | %4,8 | %5,0 | %4,5 | |
| Doğa bilimleri, matematik ve istatistik | %3,0 | %3,3 | %2,7 | |
| Hizmetler | %2,5 | %2,9 | %1,8 | |
| Sanat ve beşeri bilimler | %2,0 | %2,2 | %1,8 | |
| Sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon | %2,0 | %2,3 | %1,8 | |
| İş, yönetim ve hukuk | %1,8 | %2,0 | %1,6 | |
| Sağlık ve refah | %0,9 | %1,0 | %0,8 | |
| Eğitim | %0,8 | %0,9 | %0,7 | |
| Tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik | %0,8 | %0,8 | %0,9 |
Vakıf üniversitesi mezunlarında oran devlettekinin iki katından fazla. Tam burslu okuyanlar, büyük ölçüde yüksek puanla yerleşen öğrenciler olduğu için en yüksek grubu oluşturuyor.
Türkçe eğitimde oran %1,2; yabancı dille eğitim veren programlarda birkaç kat yüksek. Almanca eğitimde oran son beş yılda en hızlı artan grup.
2025 oranına göre sıralı. Son sütun 2021’den 2025’e değişim (puan). Altı çizili bölümlerin ilk iş ücreti sayfası da var.
| # | Bölüm | 2025 | Değişim |
|---|---|---|---|
| 1 | Moleküler biyoloji ve genetik | %13,1 | -10,7 |
| 2 | İşletme mühendisliği | %13,0 | +4 |
| 3 | Matematik mühendisliği | %11,0 | +2,2 |
| 4 | Elektronik mühendisliği | %10,9 | +2,4 |
| 5 | Fizik mühendisliği | %10,2 | +2,2 |
| 6 | Biyomühendislik | %9,3 | – |
| 7 | Bilgisayar mühendisliği | %9,1 | +0,4 |
| 8 | Yazılım mühendisliği | %9,1 | +2,2 |
| 9 | Elektronik ve haberleşme mühendisliği | %8,4 | +1,3 |
| 10 | Ekonomi | %8,0 | -0,2 |
| 11 | Bilişim sistemleri ve teknolojileri | %7,5 | +0,7 |
| 12 | Endüstriyel tasarım | %7,5 | +0,3 |
| 13 | Mütercim ve tercümanlık | %7,3 | +1,3 |
| 14 | Elektrik mühendisliği | %7,1 | +1,2 |
| 15 | Amerikan kültürü ve edebiyatı | %6,8 | +2,2 |
| 16 | Endüstri mühendisliği | %6,8 | +1,3 |
| 17 | Denizcilik işletmeleri yönetimi | %6,7 | – |
| 18 | Fransız dili ve edebiyatı | %6,1 | +1,4 |
| 19 | Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği | %6,1 | +0,5 |
| 20 | Elektrik-elektronik mühendisliği | %5,4 | -0,2 |
| 21 | Kimya mühendisliği | %5,3 | +0,8 |
| 22 | Mekatronik mühendisliği | %5,3 | -2,7 |
| 23 | Alman dili ve edebiyatı | %5,2 | +0,7 |
| 24 | Fransızca öğretmenliği | %4,9 | +1,5 |
| 25 | Reklamcılık | %4,8 | +0,3 |
| 26 | Siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler | %4,8 | -0,8 |
| 27 | Görsel iletişim tasarımı | %4,7 | -1,2 |
| 28 | Malzeme bilimi ve mühendisliği | %4,6 | 0 |
| 29 | Yönetim bilişim sistemleri | %4,6 | -0,4 |
| 30 | Uluslararası finans ve bankacılık | %4,5 | +1,3 |
| 31 | Makine mühendisliği | %4,4 | +0,2 |
| 32 | Metalurji ve malzeme mühendisliği | %4,4 | -0,3 |
| 33 | İmalat mühendisliği | %4,3 | – |
| 34 | Lojistik yönetimi | %4,1 | -0,3 |
| 35 | Otomotiv mühendisliği | %4,1 | – |
| 36 | Astronomi ve uzay bilimleri | %4,0 | +0,8 |
| 37 | İletişim ve tasarımı | %4,0 | +0,3 |
| 38 | Müzik | %3,9 | – |
| 39 | Uluslararası ilişkiler | %3,9 | -0,2 |
| 40 | Fizik | %3,8 | +0,9 |
| 41 | Rus dili ve edebiyatı | %3,8 | +0,2 |
| 42 | Yeni medya ve iletişim | %3,8 | – |
| 43 | Gastronomi ve mutfak sanatları | %3,7 | – |
| 44 | Aktüerya bilimleri | %3,6 | – |
| 45 | Geomatik mühendisliği | %3,6 | – |
| 46 | Matematik ve bilgisayar bilimleri | %3,6 | +0,5 |
| 47 | Mimarlık | %3,6 | +0,1 |
| 48 | Almanca öğretmenliği | %3,5 | +0,9 |
| 49 | Uluslararası ticaret ve işletmecilik | %3,4 | +1 |
| 50 | Biyomedikal mühendisliği | %3,3 | – |
| 51 | Grafik sanatlar | %3,3 | +0,1 |
| 52 | Turizm işletmeciliği | %3,3 | -0,3 |
| 53 | İç mimarlık ve çevre tasarımı | %3,2 | -0,2 |
| 54 | İnşaat mühendisliği | %3,2 | -0,2 |
| 55 | Oyunculuk | %3,2 | – |
| 56 | Deniz ulaştırma işletme mühendisliği | %3,1 | +0,5 |
| 57 | İngiliz dili ve edebiyatı | %3,1 | +0,8 |
| 58 | Şehir ve bölge planlama | %3,1 | -0,1 |
| 59 | Uluslararası ticaret ve finansman | %3,1 | -0,1 |
| 60 | Heykel | %3,0 | – |
| 61 | Tekstil mühendisliği | %3,0 | 0 |
| 62 | Turizm rehberliği | %3,0 | +0,5 |
| 63 | Enerji sistemleri mühendisliği | %2,9 | – |
| 64 | Psikoloji | %2,8 | -0,3 |
| 65 | Tekstil ve moda tasarımı | %2,8 | +0,3 |
| 66 | Ekonomi ve finans | %2,7 | – |
| 67 | Grafik tasarımı | %2,7 | -0,7 |
| 68 | Radyo, televizyon ve sinema | %2,7 | +0,2 |
| 69 | İstatistik | %2,6 | +0,5 |
| 70 | Kimya | %2,6 | +0,4 |
| 71 | Gemi makineleri işletme mühendisliği | %2,5 | – |
| 72 | İç mimarlık | %2,5 | +0,5 |
| 73 | Jeofizik mühendisliği | %2,5 | +0,1 |
| 74 | Kimya öğretmenliği | %2,5 | +0,4 |
| 75 | Fizik öğretmenliği | %2,4 | +0,2 |
| 76 | Havacılık yönetimi | %2,4 | – |
| 77 | Uluslararası ticaret ve lojistik | %2,4 | – |
| 78 | Çevre mühendisliği | %2,3 | +0,3 |
| 79 | Seramik | %2,3 | -0,1 |
| 80 | Halkla ilişkiler ve reklamcılık | %2,2 | -0,4 |
| 81 | İşletme | %2,2 | +0,1 |
| 82 | Biyoloji | %2,1 | +0,2 |
| 83 | Jeoloji mühendisliği | %2,1 | +0,4 |
| 84 | Maden mühendisliği | %2,1 | +0,3 |
| 85 | Gazetecilik | %2,0 | -0,2 |
| 86 | Halkla ilişkiler ve tanıtım | %2,0 | +0,1 |
| 87 | İktisat | %2,0 | 0 |
| 88 | İngilizce öğretmenliği | %2,0 | +0,3 |
| 89 | Ekonometri | %1,9 | 0 |
| 90 | Matematik | %1,9 | 0 |
| 91 | Müzikoloji | %1,9 | +0,8 |
| 92 | Su ürünleri mühendisliği | %1,9 | +0,6 |
| 93 | Antropoloji | %1,8 | -0,2 |
| 94 | Resim | %1,8 | -0,1 |
| 95 | Tıp | %1,8 | +0,6 |
| 96 | Felsefe | %1,7 | -0,1 |
| 97 | Gıda mühendisliği | %1,7 | -0,1 |
| 98 | Peyzaj mimarlığı | %1,7 | +0,1 |
| 99 | Siyaset bilimi ve kamu yönetimi | %1,7 | -0,6 |
| 100 | Sosyoloji | %1,7 | -0,2 |
| 101 | Yiyecek ve içecek işletmeciliği | %1,7 | – |
| 102 | Matematik öğretmenliği | %1,6 | -0,2 |
| 103 | Bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmenliği | %1,4 | +0,1 |
| 104 | Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri | %1,4 | 0 |
| 105 | Fizyoterapi ve rehabilitasyon | %1,4 | +0,7 |
| 106 | Geleneksel Türk sanatları | %1,4 | – |
| 107 | Hukuk | %1,4 | +0,1 |
| 108 | Uçak bakım ve onarım | %1,4 | – |
| 109 | Bilgi ve belge yönetimi | %1,3 | 0 |
| 110 | Rekreasyon | %1,3 | -0,3 |
| 111 | Türk müziği | %1,3 | 0 |
| 112 | Antrenörlük eğitimi | %1,2 | +0,2 |
| 113 | Arap dili ve edebiyatı | %1,2 | -0,7 |
| 114 | Arkeoloji | %1,2 | -0,2 |
| 115 | Moda tasarımı öğretmenliği | %1,2 | 0 |
| 116 | Sigortacılık | %1,2 | – |
| 117 | Tarım makineleri | %1,2 | – |
| 118 | Beslenme ve diyetetik | %1,1 | +0,1 |
| 119 | Biyoloji öğretmenliği | %1,1 | +0,2 |
| 120 | Eczacılık | %1,1 | +0,3 |
| 121 | Elektronik öğretmenliği | %1,1 | -0,1 |
| 122 | Harita mühendisliği | %1,1 | -0,1 |
| 123 | Mobilya ve dekorasyon öğretmenliği | %1,1 | +0,3 |
| 124 | Odyoloji | %1,1 | – |
| 125 | Orman endüstrisi mühendisliği | %1,1 | +0,2 |
| 126 | Türk dili ve edebiyatı öğretmenliği | %1,1 | +0,3 |
| 127 | Bilgisayar öğretmenliği | %1,0 | 0 |
| 128 | Bilgisayar sistemleri öğretmenliği | %1,0 | 0 |
| 129 | Elektrik öğretmenliği | %1,0 | 0 |
| 130 | Finans ve bankacılık | %1,0 | 0 |
| 131 | Metal öğretmenliği | %1,0 | +0,1 |
| 132 | Müzik öğretmenliği | %1,0 | +0,1 |
| 133 | Spor yöneticiliği | %1,0 | 0 |
| 134 | Talaşlı üretim öğretmenliği | %1,0 | 0 |
| 135 | Veteriner | %1,0 | +0,3 |
| 136 | Çağdaş Türk lehçeleri ve edebiyatları | %0,9 | 0 |
| 137 | İnsan kaynakları yönetimi | %0,9 | – |
| 138 | İslami ilimler | %0,9 | – |
| 139 | Otomotiv öğretmenliği | %0,9 | 0 |
| 140 | Sanat tarihi | %0,9 | 0 |
| 141 | Yapı öğretmenliği | %0,9 | 0 |
| 142 | Ziraat mühendisliği | %0,9 | +0,3 |
| 143 | Diş hekimliği | %0,8 | +0,2 |
| 144 | Kamu yönetimi | %0,8 | -0,1 |
| 145 | Tarih | %0,8 | 0 |
| 146 | Bahçe bitkileri | %0,7 | 0 |
| 147 | Beden eğitimi ve spor öğretmenliği | %0,7 | 0 |
| 148 | Maliye | %0,7 | 0 |
| 149 | Rehberlik ve psikolojik danışmanlık | %0,7 | +0,2 |
| 150 | Resim-iş öğretmenliği | %0,7 | 0 |
| 151 | Tarımsal biyoteknoloji | %0,7 | – |
| 152 | Türk dili ve edebiyatı | %0,7 | -0,2 |
| 153 | Acil yardım ve afet yönetimi | %0,6 | – |
| 154 | Bitki koruma | %0,6 | 0 |
| 155 | Fen bilgisi öğretmenliği | %0,6 | -0,1 |
| 156 | İlahiyat | %0,6 | -0,6 |
| 157 | Muhasebe ve finans yönetimi | %0,6 | -0,3 |
| 158 | Orman mühendisliği | %0,6 | 0 |
| 159 | Sağlık yönetimi | %0,6 | -0,2 |
| 160 | Tarih öğretmenliği | %0,6 | +0,2 |
| 161 | Toprak bilimi ve bitki besleme | %0,6 | 0 |
| 162 | Zootekni | %0,6 | -0,3 |
| 163 | Coğrafya | %0,5 | +0,1 |
| 164 | İlköğretim matematik öğretmenliği | %0,5 | -0,2 |
| 165 | Sosyal hizmet | %0,5 | 0 |
| 166 | Tarım ekonomisi | %0,5 | +0,1 |
| 167 | Hemşirelik | %0,4 | +0,1 |
| 168 | Okul öncesi öğretmenliği | %0,4 | 0 |
| 169 | Özel eğitim öğretmenliği | %0,4 | -0,1 |
| 170 | Türkçe öğretmenliği | %0,4 | -0,1 |
| 171 | Coğrafya öğretmenliği | %0,3 | 0 |
| 172 | Çocuk gelişimi | %0,3 | -0,7 |
| 173 | Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenliği | %0,3 | -0,2 |
| 174 | Ebelik | %0,3 | 0 |
| 175 | Sınıf öğretmenliği | %0,3 | -0,1 |
| 176 | Sosyal bilgiler öğretmenliği | %0,3 | 0 |
| 177 | Tarımsal yapılar ve sulama | %0,3 | – |
| 178 | Tarla bitkileri | %0,3 | -0,1 |
TÜİK’in 2025 verisine göre beyin göçü oranı en yüksek lisans bölümü %13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik. Onu işletme mühendisliği (%13), matematik mühendisliği (%11), elektronik mühendisliği (%10,9) ve fizik mühendisliği (%10,2) izliyor. Bilgisayar ve yazılım mühendisliğinde oran %9,1.
TÜİK’e göre 2025’te yükseköğretim mezunlarında beyin göçü oranı %2,2 oldu; bu, serinin başladığı 2015’ten bu yana en yüksek değer. Oran erkeklerde %2,7, kadınlarda %1,8.
Evet. 2025’te oran devlet üniversitesi mezunlarında %1,9, vakıf üniversitesi mezunlarında %4,4. Vakıf üniversitelerinde tam burslu okuyanlarda oran %8,6’ya çıkıyor; kısmi burslularda %3,8, ücretli okuyanlarda %3,7.
Veride belirgin bir ilişki var: Türkçe eğitim alan mezunlarda oran %1,2 iken İngilizce eğitimde %6,8, Almancada %7,5, Fransızcada %10,5. Bu, yabancı dille eğitim veren programların yurt dışına çıkışı kolaylaştırdığını ya da bu programlara giden öğrencilerin zaten yurt dışına daha yatkın olduğunu gösteriyor olabilir.
Tüm oranlar TÜİK, Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri tablolarından, TÜİK veri portalından alındı. TÜİK bu göstergeyi YÖK mezun kayıtlarını nüfus kayıtlarıyla eşleştirerek hesaplıyor: Türkiye’de lisans eğitimini tamamlayıp mezuniyetten sonra yurt dışında uzun süre yaşayanların, ilgili mezun grubuna oranı. Oran belirli mezuniyet yıllarını kapsadığı için son yıllarda mezun olup yurt dışına gidenlerin bir kısmı henüz görünmeyebilir; bazı araştırmacılar gerçek oranın daha yüksek olduğunu savunuyor. Bölüm adları TÜİK’in sınıflamasındaki gibidir; benzer bölümler (ör. elektrik-elektronik ile elektronik mühendisliği) ayrı satırlarda yer alır. Veri her yıl Ekim’de yenilenir.